PROGRAM PRIORYTETOWY CZYSTE POWIETRZE

„CZYSTE POWIETRZE” to kompleksowy program wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych. Jego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę starego źródła ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych.

Narzędziem w osiągnięciu tego celu jest dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez Beneficjentów uprawnionych do podstawowego, podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania.

Do kogo skierowany jest program? (ZMIANY OD 20 LIPCA 2026 r.)

Program skierowany jest do osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub wydzielonych lokali mieszkalnych (maksymalnie 2 lokale w budynku) z wyodrębnioną księgą wieczystą. Jeśli w budynku wydzielono lokale mieszkalne, dotacja przysługuje osobno na każdy lokal.

Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe, łatwiejsze zasady dotyczące stażu własności nieruchomości:

Standardowa zasada: Minimalny okres własności lub współwłasności musi wynosić 3 lata przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie.
Wyjątki od zasady 3 lat (NOWOŚĆ): Wymóg ten nie dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość została nabyta w drodze spadku lub zasiedzenia.
Krótszy czas dla zakupu i darowizny (NOWOŚĆ): Z programu mogą skorzystać także osoby, które są właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości od co najmniej 1 roku, o ile nabyły minimum 50% udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków.

Trzy poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe

Aby otrzymać dotację, należy spełniać określone w programie kryteria dochodowe. Ponadto obowiązuje zasada: jeden beneficjent – jeden budynek (nie można być beneficjentem programu w związku z realizacją prac w innym budynku/lokalu dla umów zawartych od 22.04.2024 r.).

I. Podstawowy poziom dofinansowania

Roczny dochód wnioskodawcy nie może przekroczyć 135 000 zł (w przypadku uzyskiwania dochodów z różnych źródeł, dochody sumuje się).

II. Podwyższony poziom dofinansowania

Przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza:
2 250 zł – w gospodarstwie wieloosobowym,
3 150 zł – w gospodarstwie jednoosobowym.

Lub

roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie czterdziestokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę,

III. Najwyższy poziom dofinansowania

Przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza:
1 300 zł – w gospodarstwie wieloosobowym,
1 800 zł – w gospodarstwie jednoosobowym.

Lub

roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie dwunastokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Dodatkowy wymóg techniczny: Zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania w budynku musi wynosić powyżej 140 kWh/m²/rok (potwierdzone audytem energetycznym).

LUB (Kryterium zasiłkowe): Wnioskodawca ma ustalone prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego, specjalnego lub opiekuńczego. Zasiłek musi przysługiwać w każdym z kolejnych 6 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia oraz co najmniej do dnia złożenia wniosku o dofinansowanie.

Zaświadczenia o dochodach: Osoba fizyczna zamierzająca złożyć wniosek o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania musi uzyskać przed dniem złożenia wniosku zaświadczenie o wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu wydane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (zgodnie z miejscem zamieszkania).

Prowadzenie działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę lub Małżonka

Jeśli Wnioskodawca lub jego małżonek (o ile nie mają orzeczonej prawomocnej separacji) prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą, działalność nieewidencjonowaną lub najem, obowiązują poniższe zasady:

Limity przychodów: Roczny przychód z działalności za rok wskazany w zaświadczeniu o dochodach nie może przekroczyć określonej wielokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (40-krotności dla poziomu podwyższonego, 12-krotności dla najwyższego).

Brak dokumentów przy składaniu: Do wniosku nie trzeba dołączać PIT-ów ani zaświadczeń z Urzędu Skarbowego. Przychód podaje się na podstawie złożonego zeznania podatkowego (przy karcie podatkowej – zgodnie z własnymi ustaleniami/oświadczeniem).

Obowiązek przechowywania i kontroli: Dokumenty księgowe i podatkowe należy bezwzględnie przechowywać od dnia złożenia wniosku przez cały 5-letni okres trwałości umowy i udostępnić na żądanie WFOŚiGW podczas ewentualnej kontroli. Wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność za zgodność tych danych ze stanem rzeczywistym.

Na co można otrzymać dofinansowanie? (WYŻSZE DOTACJE OD 20 LIPCA)

Program „Czyste Powietrze” to kompleksowa oferta przewidująca dofinansowania na:

Audyt energetyczny (obowiązkowy przed startem inwestycji – określa jej zakres) oraz Świadectwo charakterystyki energetycznej (wykonywane po zakończeniu prac).
Ocieplenie budynku oraz wymianę okien, drzwi i bram garażowych.
(NOWOŚĆ OD 20 LIPCA): Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na te prace wzrastają o 10% z uwagi na wzrost kosztów rynkowych. Nowe limity w najwyższym poziomie to np.: ocieplenie ścian – do 275 zł/m², stolarka okienna – do 1320 zł/m², stolarka drzwiowa – do 2750 zł/m² (odpowiednio podniesiono też limity dla poziomu podstawowego i podwyższonego).
Wymianę starego źródła ciepła (pieców i kotłów na paliwa stałe) na nowe, spełniające wymagania programu:
pompa ciepła powietrze/woda (oraz o podwyższonej klasie efektywności),
pompa ciepła powietrze/powietrze,
gruntowa pompa ciepła o podwyższonej klasie efektywności,
kocioł zgazowujący drewno o podwyższonym standardzie,
kocioł na pellet drzewny o podwyższonym standardzie,
ogrzewanie elektryczne (WAŻNE: Zgodnie z nowymi wytycznymi, po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 roku, program całkowicie zakończy wsparcie dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła).
Modernizację instalacji grzewczej (c.o. i c.w.u.).
Zakup rekuperacji (wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła).

Kategorie budynków i warunki techniczne

Aby przeprowadzić modernizację, budynek musi posiadać pozwolenie na budowę (lub zgłoszenie) wydane do 31.12.2020 r. Zakres prac zależy od wskaźnika zapotrzebowania na energię użytkową przed inwestycją:

Stan przed rozpoczęciem inwestycji	Wymóg po zakończeniu przedsięwzięcia	Dopuszczalny rodzaj przedsięwzięcia
Kategoria 1: Poniżej 80 kWh/(m²·rok)	Poniżej 80 kWh/(m²·rok)	Tylko wymiana źródła ciepła
Kategoria 2: Od 80 do 140 kWh/(m²·rok)	• Przy wymianie tylko źródła ciepła: brak zwiększenia wskaźnika. • Przy termomodernizacji: nie więcej niż 80 kWh/(m²·rok) (zmniejszenie wskaźnika o min. 40%).	• Tylko źródło ciepła LUB • Tylko termomodernizacja (jeśli źródło jest już efektywne) LUB • Źródło ciepła i termomodernizacja
Kategoria 3: Powyżej 140 kWh/(m²·rok)	Nie więcej niż 140 kWh/(m²·rok), przy czym zmniejszenie wskaźnika musi wynieść co najmniej 40%.	• Tylko termomodernizacja (jeśli źródło jest już efektywne) LUB • Źródło ciepła i termomodernizacja

Formy wsparcia i rola Operatora (ZMIANY OD 20 LIPCA)

W programie dostępne są następujące formy wsparcia:

Dotacja klasyczna: Wypłacana przez WFOŚiGW w całości lub maksymalnie w trzech częściach po udokumentowaniu i zakończeniu poszczególnych etapów prac.
Dotacja z prefinansowaniem (Zaliczki): Dostępna dla poziomu podwyższonego i najwyższego. Środki wypłacane są zaliczkowo wykonawcy przed rozpoczęciem inwestycji. Prefinansowanie dostępne jest wyłącznie przez operatora.

(NOWOŚĆ OD 20 LIPCA): Czas na realizację prac objętych zaliczką zostaje wydłużony ze 120 do 180 dni. Zmiana ta obejmie także umowy podpisane w naborze od 31 marca 2025 r. (wymagany aneks). Podpisując umowę z operatorem, od 20 lipca istnieje też możliwość przygotowania roboczej wersji wniosku w Generatorze Wniosków (GWD).

Współpraca z Operatorem w Gminie Przeworno Aby wnioskować o najwyższy poziom dofinansowania oraz dotację z prefinansowaniem, należy współpracować z operatorem. Taki operator również znajduje się w Gminie Przeworno, a jego pomoc jest bezpłatna.

Ważne terminy i ramy czasowe

Czas na wykonanie prac: Do 24 miesięcy od daty złożenia wniosku (ścieżka dotacji i prefinansowania) lub do 18 miesięcy przy dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego.
Zasada 6 miesięcy wstecz: Dotacji podlegają przedsięwzięcia w trakcie realizacji oraz już zakończone, pod warunkiem poniesienia pierwszego kosztu (data pierwszej faktury) maksymalnie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. (W bankach kwalifikowane są koszty od dnia złożenia wniosku w placówce).
Okres wdrażania: Realizacja programu zaplanowana jest na lata 2018–2032. Podpisywanie umów potrwa do 31.12.2030 r., a zakończenie wszystkich prac do 31.12.2032 r.

Prostsze rozliczanie i bezwzględne zasady (NOWOŚĆ)

Łatwiejsze potwierdzanie likwidacji pieca (NOWOŚĆ OD 20 LIPCA): Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła i dostosowanie kominów będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Złomowanie starego pieca: Wymieniane źródło ciepła na paliwo stałe („kopciuch”) musi zostać trwale wyłączone z użytku i zezłomowane.
Brak dotacji na węgiel i gaz: Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje całkowity zakaz dotowania kotłów na węgiel. Zgodnie z reformą z 2025 r. wycofano również dofinansowania do kotłów gazowych.
Podatek VAT: Od 1 stycznia 2023 r. podatek VAT jest kosztem niekwalifikowanym (dotacja pokrywa wyłącznie kwoty netto).
Okres trwałości: Wynosi 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia. W tym czasie NFOŚiGW oraz WFOŚiGW mogą kontrolować inwestycję samodzielnie lub przez podmioty zewnętrzne.

Jak złożyć wniosek? Pomoc w Urzędzie Gminy Przeworno

Nabór wniosków prowadzony jest w trybie ciągłym. Wnioski rozpatruje terytorialny WFOŚiGW we Wrocławiu, ale mieszkańcy naszej gminy nie muszą działać sami.

Jeśli nie chcesz składać wniosku samodzielnie, możesz skorzystać z pomocy przeszkolonego pracownika w Gminnym Punkcie Konsultacyjno-Informacyjnym w Urzędzie Gminy Przeworno.

Wniosek o dofinansowanie wypełnia się na miejscu podczas wizyty w Urzędzie.
Pracownik doda go do systemu i pomoże wysłać z Twoim własnoręcznym podpisem do WFOŚiGW we Wrocławiu.
Ważne dla dotrzymania terminów: Data wpływu podpisanego wniosku do sekretariatu Urzędu Gminy Przeworno (potwierdzona stemplem daty wpływu na pierwszej stronie) stanowi oficjalną datę złożenia wniosku do WFOŚiGW.

Przypominamy: Pomoc Gminy ma charakter doradczy i techniczny przy wypełnianiu dokumentacji. Ostateczną ocenę formalną oraz decyzję o przyznaniu dofinansowania podejmuje wyłącznie WFOŚiGW we Wrocławiu.

BAZA DANYCH:

Przydatne linki:

· Oficjalna strona Programu „Czyste Powietrze” - https://czystepowietrze.gov.pl/

· Portal Beneficjenta - https://portal.fos.wroc.pl/ - tutaj znajduje się pełna dokumentacja dotycząca programu Czyste Powietrze”f

· Strona Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu - https://wfosigw.wroclaw.pl

·Kalkulator grubości izolacji - https://kalkulatorczystepowietrze.kape.gov.pl - Pozwala obliczyć ile materiału trzeba zużyć na docieplenie budynku

· Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM) - https://lista-zum.ios.edu.pl - Umożliwia wybór urządzenia i materiału zgodnego z warunkami technicznymi programu „Czyste Powietrze”. Lista ZUM jest rozbudowywana na bieżąco. Wybierając produkt z listy – np. pompę ciepła czy kolektory słoneczne – masz pewność, że kwalifikuje się on do dofinansowania. Lista jest współtworzona przez producentów zielonych urządzeń i materiałów

· Doradztwo energetyczne - https://doradztwo-energetyczne.gov.pl - Projekt Doradztwa Energetycznego działa w oparciu o ogólnopolską sieć profesjonalnych doradców energetycznych, udzielających konsultacji w zakresie gospodarki niskoemisyjnej, efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii. Jednym z ich zadań jest wsparcie przyszłych beneficjentów aplikujących o środki z programu „Czyste Powietrze”

· Platforma ekspertów efektywności energetycznej - www.peee.gov.pl - Eksperci zarejestrowani na platformie doradzą Ci jakie działania należy podjąć, by ocieplić dom, wymienić „kopciucha” i skorzystać z dofinansowania programu „Czyste Powietrze

· Generator wniosków o dofinansowanie - https://gwd.nfosigw.gov.pl/

· Akademia Czystego Powietrza - https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/materialy-akademii-czystego-powietrza- przewodnik - w formie webinariów - po zreformowanym programie "Czyste Powietrze" to źródło informacji dla każdego, zarówno dla pracowników gmin, ekodoradców, jak i wnioskodawców zainteresowanych dotacjami.

· Ogólnopolska infolinia: 22 340 40 80 - Masz pytania o program "Czyste Powietrze"? Zadzwoń do naszego konsultanta. Infolinia działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-16:00. Aby dowiedzieć się, jaki jest status złożonego wniosku, skontaktuj się bezpośrednio z wfośigw.

WARTO TEŻ ZAJRZEĆ TUTAJ:

-Ulga termomodernizacyjna: https://czystepowietrze.gov.pl/inne-programy/ulga-termomodernizacyjna
-Obowiązujące uchwały antysmogowe: https://polskialarmsmogowy.pl/jak-wygrac-ze-smogiem/uchwaly-antysmogowe/
-Deklaracja do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB): https://zone.gunb.gov.pl/